SOZIALISMOAREN LOGIKA EKONOMIKOA (ILIENKOV)   Leave a comment


Evald Ilienkov SESBko filosofo eta pedagogo garrantzitsuenetakoa izan zen. Smolensk errusiar hirian jaio zen 1924an. Intelektual komunisten semea, filosofia ikastera jo zuen. 1942an ikasketak utzi eta Ejertzito Gorrian sartu zen Sozialismoaren defentsan inperialismo nazi-faxistaren erasoari aurre egiteko (Berlin-eko guduan ere parte hartu zuen). Aberri Gerrate Handia amaitu ondoren ikasketak bukatu, Alderdi Komunistako kide egin eta filosofian doktoratu zen.

Materialismo dialektikoaren defendatzaile sutsua, logika eta ezagutzaren teoriaren arloan batez ere, Hegel-en dialektika idealistaren eta Marx-en dialektikaren arteko harremanak sakonki aztertu zituen, Lukacs ikastera eraman ziona. Zehatza eta abstraktuaren dialektikaren inguruan hausnartu zuen, ‘Kapitala’ lanean bereziki, Marx-en Logika aurkitu nahiean. Praxis eskola yugoslaviarraren teoria idealistei aurre egin zien (errealitate objektiboaren eragina ukatzen zutenak gizateriaren gain), ‘islaren teoria’ babestuz eta giza-praktikaren legeak naturaren lege unibertsalak ere bazirela azpimarratuz.

1956. urtean Jruschov-ek emandako Estatu-kolpearen bitartez SESBen kapitalismoaren berrezarpen prozesua abiarazi zuen (honetarako “desestalinizaio kanpaina” aurrera eraman behar izan zuelarik): ekoizpen-baliabideak saleros zitezkeen merkantzia bihurtuz, enpresak haien ekoizpena banaka merkatuari begira antolatzea gero eta gehiago baimenduz, irabaziak zuzendarien artean banatuz…, eta guzti hau justifikatzeko “merkatu-sozialismoaren” teoriak asmatzeari ekin zioten mota berriko burgesiaren ordezkariek. Hau 1965an Brezhnev-en gobernuak ezarritako neurriek areagotu zuten, Alderdi barneko eztabaida teorikoa are zorrotzagoa bilakatu zuena. Aipatzekoa da J. A. Kronrod ekonomista, jada 1951an ikuspegi hauek plazaratu zituenetako bat Stalin-en erantzuna sortaraziz ‘Sozialismoaren arazo ekonomikoak SESBen’ lanean.

Ilienkov ekonomia politikoaren arloan berrikustzaileei aurre egin zien filosofoetako bat izan zen, egoera kontrairaultzailearen larritasunaz jabetzen ez zela zirudien arren. Burokratek baztertuta eta akademikoki isolatuta, bere buruaz beste egin zuen 1979. urtean.

Hurrengo idazkietan Ilienkov-ek Sozialismoa ekoizpen-modu komunistaren behe-fase gisa zehazten du, eta honetan irauten duen merkantzien ekoizpena eta balioaren legearen eragin murriztua gainditu beharreko zerbait bezala gizarte komunistaren fase gorenera heldu ahal izateko (Stalin-en ildotik). Sozialismoa ere kapitalismotik komunismo osora arteko iragate-aldi historikoa dela kontuan hartuz, hauek lehen fasearen premisa historiko den gizarte kapitalistaren oinorde gisa zehazten ditu (Marx-ek ‘Gotha-ko programari kritika’ lanean bezala), lanaren banaketa sozialarekin batera ezabatu beharrekoak jabetza pribatua deusezteko sozialismoaren eraikuntza ekonomikoaren bitartez.

Post osoa irakurri »

BEHARGIN-KLASEA ETA FAXISMOA (GOSSWEILER)   Leave a comment


Faxismoaren burrunba gero eta gehiago entzuten da mundu osoan zehar: demagogia sozialean oinarrituta Mendebaldean goraka doazen ultraeskuindarren talde parlamentarioetatik hasita Ukrainan boterean dauden neo-nazietara, Hegoameriketako Estatu-kolpeetatik, Ekialdeko salafistetara… Aldi berean, fase inperialistako demokrazia burges orotan, kapitalismoaren fase honetan berezkoa den erreakziorako joerari jarraiki, neurri atzerakoiak areagotzen ari dira, hala nola, salbuespen-egoeren normalizazioa eta “legedi antiterroristen” hedapena (bortizkeriarik gabeko ekintzak ere sarraraziz), gizartearen militariazioa eta ejertzitoen erabilpena errepresio zibilerako, eskubide politikoen murrizketa, kontrol sozialaren gehiagotzea… denak oligarkia finantzariak faxismoa iraganeko gauzatzat ez baizik eta egun erabili dezakeen tresnatzat duela argi eta garbi adierazten du.

Aurrera Langileria-n faxismoa diktadura burgesaren menperatze-forma gisako azterketa plazaratu dugu jada, baina kasu honetan masa-mugimendu atzerakoi gisa aztertuko dugu.

Ezaguna da XX. mendean zehar ezarri ziren diktadura faxistek eragindako kaltea nazioarteko langileriaren eta herrien askapen borrokari (baita hainbat herrialdeetan iraultza sozialistari bidea ireki ere), baina ez da oso ezaguna alderdi hauen eraketa prozesua masa-mugimendu gisa, eta are gutxiago haien demagogia sozialerako erabiltzen zuten beharginzalekeria. Honen adierazle dira alderdi naziaren (NSDAP) siglak berak: Germaniar Beharginen Alderdi Nazional Sozialista. Espainiar Falange berak ere, adibidez, Nazional Sindikalista izendatzen zuen bere burua. Gaur eguneko mugimenduak gehienbat xenofobian oinarritzen badira ere, ez da joera hau bistatik galdu behar.

Estatu burges guztiek elikatzen eta babesten dituzte antolakunde faxistak, haien errepresio-aparatuan bereziki, eta inpunitate politiko zein judizial maila altua eskaini. Hau egiten dute ez soilik diktadura ikaratzaile irekiko menperakuntza-forma ezartzeko beharrezkoak izateko uneari begira, baizik eta iraultzaileen edota aurkari politikoen aurkako Estatu-terrorismoko jarduerak aurrera eramateari begira (nahiz eta azken urteetan itxurazko etsaiena erabiltzen ari diren gehiago, yihadista gehienbat).

Ez da muzin egin behar ezta ere Estatu burgesen inteligentzia zerbitzuek sortzen dituzten itxura ultraezkertiarreko sekta motako taldeei, eremu iraultzailean nehasmendua eta kalteak eragiteko. Hauetako batzuk “marxismoaren” (edota “leninismoaren”!) izenean hitz egitera ere iristen dira, baita fronte sindikalak eratzera ere. Historikoki troskismoaren ildoan kokatu badira ere, egun haien mozorroak anitzak bilakatu dira.

Euskal Herriko kasuan, bertako ale atzerakoien arriskua gutxietsi gabe, ideologia hauek okupatzen duten Estatu espainiar eta frantziar gainegituraren araberakoak izaten dira, nazio zapaltzaileko nazionalismoan oinarritutakoak (espainolista edo frantximant), nazio gisako bere eskubideen, hizkuntzaren baita izate beraren aurkakoak.

Hurrengo lanean KPD alderdi komunistako militante, Wehrmatch-etik (ejertzito nazia) Ejertzito Gorrira ihes egindako eta gerora Germaniako Errepublika Demokratikoan bizi izandako Kurt Gossweiler historiagileak naziek haien mugimendua herri langilearen baitan sartzeko erabilitako beharginzalekeriaren nondik norakoak azalduko dizkigu:

Post osoa irakurri »

EMAKUMEAREN ASKAPENA, ETORKIZUNEKO ESKAKIZUNA (SANKARA)   Leave a comment


Thomas Sankara (1949-1987) iraultzaile anti-inperialista izan zen. 1960an Burkina Faso-k (Volta Garaia orduan) frantziar Estatutik politikoki independizatzea lortu arren, honen kolonia izateari utziz, oraindik honek ekonomikoki menderatzen jarraitzen zuen Thomas Sankara kartzelatik atera eta boterean ipini zuen iraultza gertatu zenean, 1983. urtean. Iraultza honek ejertzitoko ofizialen parte hartzea izan bazuen ere (bera bezala) masa handien manifestazioekin batera eman zen, gehiengo zabala nekazaria zen herrialde txiro honetan (Afrikako txiroena).

Gobernu iraultzaileak masa langileen bizimodua hobetzeko neurriak ezarri zituen, haurrenak bereziki; ingurigiroa zaintzeko politiken alde agertu zen, armada herrikoitzeko planak abian jarri zituen eta patriarkatua era gordinean agertzen den kontinentean emakumearen askapenaren aldeko ildoa babestu zuen. Mendebaldeko Gobernuz Kanpoko Erakundeen (GKE) diru-laguntzak gaitzetsi zituen, ez soilik burokrata eta korruptoen artean banatzen zirelako herriari iritsi baino lehen, baizik eta sorospen-pentsaera moduko bat bultzatzen zutelako, herriak ongizatea bere indar propioaz lortzearen aurkakoa. Gainera, askotan laguntza hauek herrialdearen ekoizpen-indarrak azpigarapenean mantentzen zuen neokolonialismoaren baitakoak ziren, haien ekonomia atzerriko monopolisten interesen arabera moldatzeko. Horregatik Burkina-ren burujabetza ekonomikoaren eta IMFarekin zuten zor ordainezina, inperialismoak herriak zapaltzeko erabiltzen duen baliabide garrantzitsuenetakoa, ez ordaintzearen alde agertu zen. Palestinako herriaren sarraskia eta Israel Estatu koloniar eta arrazista, hala nola Hegoafrikako apartheid-a salatu zituen eta panafrikanismoa (afrikako nazio guztiak batzea) bultzatu zuen hainbat tribuen, mafien eta gerla-gizon ezberdinen inperialismoari morrontzaren aurka eta erlijio-guden (azkenaldian inperialismoak areagotutakoak) gainetik, baina ez arrazazko ikuspegi batetik. Esan beharra dago, halere, ez jabetza ez ekoizpen-harreman burgesak ez zirela ikutuak izan.

1987. urtean Sankara eraila izan zen, bere gobernuko kide eta lagun zen Konpaore-k emandako Estatu-kolpean. Honela kapitalismo inperialistaren botereari jarraipena eman zitzaion, baina bere izenak oraindik ere ospe handia du afrikar askoren artean.

Hurrengo lerroetan Sankara-k emakumearen askapenaren alde emandako hitzaldi baten pasarte batzuk dakarkizuegu:

Post osoa irakurri »

GREZIAKO GUDA ZIBIL IRAULTZAILEAREN INGURUAN   Leave a comment


Sarrera honetan, Nazioarteko Mugimendu Komunistaren borroka-moldeen azterketaren baitan, Grezian XX. mendeko 40. hamarkadan emandako andartes(partisau)-gerraren inguruan jardungo gara, II. Mundu Gerra osteko lehen matxinada komunista izan zena eta porrotean amaitu zuena.

1940an hasitako okupazio nazi-faxistaren aurkako borrokan Askapen Nazionaleko Herri-Ejertzitoa (ELAS) sortu zen, gerrillen guda abiarazi zuena, nahiz eta hau sarritan Greziako Alderdi Komunistari (KKE) eskuetatik ihes egin. ELASek okupatzaile germano-italiarren eta kolaborazionista greziarren aurka borrokatu zen, baina burujabetzari eutsi ordez bere burua aliatu inperialista angloyankien menera ipini zuen.

1944an, okupazioarekin amaitu ondoren, ejertzito britaniarrak eta monarko-faxistek, asko eta asko kolaborazionisten artean errekrutatuak, ELASen aurkako jazarpenari ekin zioten, borroka antifaxistan indar handiena bilakatu zena, hau suntsitzeko asmotan. 1945ean KKE-k Varkyza-ko akordioa sinatu zuen, zeinetan ELASek armak utzi eta inperialismo britainiarraren begirapeko hauteskundeetan parte hartzea onartzen zuen.

1946an, ostera, KKE-k borroka gerillaria berrartu eta Ejertzito Demokratiko Greziarra (DSE) sortu zuen, erreakzioari kolpe latzak emanez. 1947. urtean indar atzerakoien agintea AEBko inperialisten eskuetara igaro zen, bonba atomikoaren monopolioa zuena oraindik, Truman Doktrinari hasiera emanez (edozein herrialdean militarki esku hartzeko “eskubidearena”). Komunistek, bere aldetik, Sobietar Batasunaren, Albaniaren eta Bulgariaren babesa zuten (ez Yugoslavia-rena, Tito-ren aginte-talde berrikustzailearen traizioarekin inperialismo angloyankiaren morroi gisa azaleratu zena). Baina DSEk partisau-gerra garatzen jarraitu ordez bere burua “ejertzito erregular” gisa izendatu zuen eta fronteetako guda bat planteatu zuen boterea lortzeko, honetarako egoera heldugabea zenean. Gainera defentsa pasiboko taktika aukeratu zuten, Vitsi eta Gramoz-eko kanpamenduetan gotortuz, hornidurak etsaiaren eskuetatik lortzeari uko eginez eta laguntza nolabait “kanpotik” etortzearen zain. Honela gotorleku hauek inperialisten eskuetan erortzerakoan amaiera eman zitzaion Greziako guda zibil iraultzaileari.

50eko hamarkadan monarkia guztiz berrezarrita KKE ilegalizatuta izan zen eta milaka eta milaka komunista izan ziren erailak, espetxeratuak eta erbesteratuak, Grezia NATOko parte izatera igaroz.

Hurrengo lerroetan Enver Hoxha komunista albaniarrak Stalin burkidearekin eta KKEko zuzendaritzaren hainbat kiderekin izandako eztabaidak ekarriko ditugu, non greziar borroka iraultzailearen akats nabarmenak agerian ipintzen diren.

 

Post osoa irakurri »

HIL DA LUKACS   2 comments


György Lukacs (1885-1971) politikari eta teoriko burges-berrikustzaile hungariarra izan zen. Bankari aberats baten semea, gaztetatik erakutsi zuen filosofia eta literaturarekiko interesa.

1918an Hungariako Alderdi Komunistan sartu zen eta 1919an aldarrikatu zen Hungariako Kontzejuen Errepublikako Kultura ministro izan zen izendatua. Bela Kun-en eta gainontzeko iraultzaileen adoregabeziaren ondorioz Errepublikak amore eman zuen eta Lukacs-ek Viena-ra egin zuen ihes.

Garai honetan argitaratu zuen ‘Historia eta klase-kontzientzia’ (1923) bere lan ezagunena, honen zantzu ultraezkertiarren ondorioz Komintern-ak kanporatu egin zuelarik V. Kongresuan. 1929an “autokritika” bat idatzi zuen (berak aurrerago faltsua zela onartu zuena) Alderdi Komunista-tik kanporatua ez izatearren.

30. hamarkadan SESBra joan zen bizitzera ‘Historia eta klase-kontzientzia’ren autokritika egin ostean, eta ikasketari ekin zion Marx-Engels Institutuan. Han ‘Hegel gaztea’ idatzi zuen (1938) eta honekin 1942an doktoratu zen, nahiz eta orduan ez argitaratu. 1944an, Hungarian faxismoa garaitua izan eta gero, Budapest-era bueltatu zen.

1956an, jruschovistek “desestalinizazioan” ipinitako Nagy-ren Gobernuko kide zelarik, partaidetza aktiboa izan zuen kontra-iraultza saiakeran: bere prestakuntzarako Petöfi Klubeko bileretan parte hartu zuen inperialista yankien agente ziren berrikustzaile titistekin batera, eta honen porrotaren ostean Yugoslavia-ko enbaxadan ezkutatu zen. Espetxealdi labur baten ostean bere kokapen politikoak alboratu eta Budapest-en bizi izan zen heriotza arte.

1967an, ‘Historia eta klase-kontzientzia’ lanaren argitalpen berriaren hitzaurrean, hau Lenin irakurri aurreko “kutsu idealistako mesianismo iraultzaile utopikoaren” garaiko “lan frakasatu” gisa aurkeztu arren, gerora mantendu zituen tesi antimarxisten oinarriak antzeman daitezke honetan.

Gaur egun badira tesi hauek “estalinismoaren” aurkako herrari zabalundea emateko eta hainbaten ildo eta joera antileninistak justifikatzeko asmotan darabiltenak. Horregatik, Aurrera Langileria-n pentsakera honen zutabe esanguratsuenen azterketari ekingo diogu: dialektikaren “jasotze” hegeliarra, Marx eta Engels kontrajartzeko nahia eta Luxemburgismoari babesa.

Post osoa irakurri »

GERRILLA SOBIETARRA (MEDVEDEV)   Leave a comment


Borroka moldeen inguruko Nazioarteko Mugimendu Komunistaren praxi iraultzailearen azterketarekin jarraituz, ondare historiko honetatik eta herriek garatzen dituzten borroka forma berrietatik ikasiz egoera bakoitzerako egokienak aurkitzeko asmoz, gerrilla partisauaren gaiari helduko diogu.

Borroka molde gerrillariak erabilpen zabala izan du erresistentzia antifaxista, askapen nazional eta iraultza sozialisten aldeko borroketan, ez soilik herrialde kolonialetan baizik eta baita erdigune inperialistan ere. Zentzu honetan aipatzekoak dira II. Mundu Gerraren testuinguruan garatutako hainbat gerrilla partisau, italiarra adibidez, beste kasu batzuetan antolakuntza-forma jasoagoetara igaroz proletalgoa boterera eramateko gako bihurtuz: bulgariarra, albaniarra (azken hau Sobietar Batasuneko Ejertzito Gorriaren laguntza zuzenik gabe)… eta era berezian nabarmentzekoa da SESBren nazioetako basoetan, nekazal herrixketan baita hirigune industrialetan ere emandakoa.

Boltxebikeek borroka-forma gerrillaria Urriko Iraultza ondorengo 1918-1921 bitarteko errusiar gerra zibil iraultzaile eta esku-sartze inperialistaren aurka ere erabili zuten, baina ez zuen 1941-1945 bitarteko inperialismo nazi-faxistaren aurkako Aberri Gerrate Handian sobietar langile askok etsaiak okupatutako lurraldeetan aurrera eramandakoaren neurria hartu.

Post osoa irakurri »

EUSKAL `LANGILE-AUTONOMIAREN´ GALERA   1 comment


– Nork ipini nau hemen?

Azken urteotan, Euskal Herrian ezker abertzale ofizialarekiko (sozialdemokrata eta likidazionista dena) kritiko diren gazte askoren artean oso modan jarri den ideologia dugu “langile-autonomia”, ikasle mugimenduan batez ere. Ideologia sasi-iraultzaile hau marxismoan oinarritzen dela badiote ere (haiek nahiago dute “marxiano” erabili), Marx-ekin eta Sozialismo Zientifikoarekin zerikusi gutxi duela ikusiko dugu, anarkosindikalismotik gertuago kokatuz. Honela benetako praxi komunista, abertzale eta internazionalista proletarioa garatzea ahalbidetzen duen ildo marxista-leninista militante aurreratuen artean hedatzea eta barneratzea oztopatzen du.

Mugimendu honen jatorria Italiako “autonomia operaian” kokatzen da, XX. mendeko 70eko hamarkadaren hastapenetan, 68ko Maiatzak eragin handia izan zuelarik. Honen oinarrietako bat abangoardia Alderdiaren baita antolakuntza forma ororen aurkako jarrera zen, PCI-k erreformismo eurokomunista besarkatzen zuen garaian, honen ordez indibidualismoa, talde ezberdinen arteko banaketa, berehalakotasunari gurtza eta joera burges-ttipiak sustatzen zituen “hierarkiarik gabeko asanblearismoari” helduz. Hala ere, eta uste denaren aurka, bere kide gehienak PSI-ren sozialdemokraziaren eremu soziopolitikotik zetozen, Toni Negri kasu, teoriko ezagunenetako bat. Mugimendu honek, “lanari errefusaz” eta legedi burgesari desobedientziaz gain, okupazioa eta ebasketa bultzatzen zuen desjabetze ekintza gisa, baita propaganda eta erreformismo armatua erabili, manifestazioetan ere. Honela “komunismoa hemen eta orain” eraikitzea posible zela uste zuten “desiretan” oinarritutako bizimidu alternatibo baten bidez, egiatan kapitalismoaren baitan mugitzen ziren bitartean. Beraz antolakuntza iraultzailearen, botere politikoa eskuratzeko borrokaren eta proletalgoaren diktaduraren aurka zeuden, baita sozialismoaren eraikuntza ekonomikoaren aurka ere. 70eko hamarkadaren amaieran mugimendu hau agertu zen bezala desagertu zen, Estatu burgesaren errepresio itzelari erantzun ezinean.

Euskal Herrian ere aurrekariak izan ditu mugimendu “autonomoak”, LAIA-ez alderdia (KAS Alternatibaren aurkakoa) eta Komando Autonomo Antikapitalistak talde armatuak, ENAMSIrekin arazo larriak izatera iritsi zirenak.

Baina ez pentsa egungo “autonomoak” horretara iristen direnik. Aurrera Langileria-ren hurrengo lanean, haien hizkera ultraezkertiarraren atzean errealitate materialean eman ezin diren formulak eta ikuspegi eskematiko eta metafisikoa besterik ez dagoela ikusiko dugu, hainbat puntu kardinalen azterketa bidez, materialismo dialektikoa eta historikoa oinarri: Subjektu iraultzailearen osaketa, Demokraziarekiko jarrera, Nazio-ikuspegia, Iraultzaren antolatzea, Estatuaren auzia eta Komunismoaren eraikuntza.

 

*Lan honen luzera dela eta pdf-n eskuragarri ipini da esteka HONETAN

*Debido a la longitud de este trabajo se ha puesto disponible en pdf en ESTE vínculo

Post osoa irakurri »